Introductie

Als er één gebied is dat geschiedenis heeft geschreven, is het wel het midden oosten. Met de oudste beschavingen ter wereld, een bijbelse geschiedenis, kruisvaarders, invloed van Egyptenaren, Romeinen en Arabieren.
Het mooiste is dat van vrijwel alles de restanten nog steeds aanwezig zijn. Dit maakt het gebied bijzonder interessant voor iedereen die geïnteresseerd is in geschiedenis, of bijbelse dan wel islamitische gebeurtenissen.

Syrië heeft de naam een onveilig gebied te zijn. Als je hier rondloopt, is niets van dat alles te merken. De inwoners zijn vriendelijk en behulpzaam. Reisgids de lonely planet noemt het grootste gevaar de rijstijl van de Syriërs. Ik moet zeggen dat zelfs dat wel meevalt.

Hieronder beschreven is een georganiseerde reis van sawadee

Ligging Route Links de ligging van Syrië en Jordanië, rechts de gevolgde route

Damascus

Onze vakantie begint in Damascus. Een stad met een lange geschiedenis. Het is een van de oudste permanent bewoonde steden ter wereld (sinds 2500 v. Chr.), doch is pas een stad van enig belang geworden met de komst van de Arameeërs in de 9e eeuw. Het kwam onder westers bestuur dankzij Alexander de Grote. In 64 v. Chr. Annexeerden de Romeinen het westerse deel van de stad. Met de komst van de Islam werd Damascus de zetel van de Umayyaden dynastie. Later is Damascus nog diverse malen geplunderd en veroverd door diverse groeperingen. Pas na de tweede wereldoorlog, toen Syrië onafhankelijk werd, is Damascus de hoofdstad van Syrië geworden.

Ummayaden moskee Binnen in de moskee
Umayyaden moskee Binnen in de moskee

Als kennismaking met de stad gaan we eerst een korte wandeling maken langs enkele van de belangrijkste punten, zoals de souk en de umayyaden moskee. De moskee is een van de grootste die ik ooit gezien heb. De dames van de groep moeten een soort monnikspij dragen, dat hun hele lichaam bedekt. De moskee heeft een groot binnenplein met diverse in Arabische stijl beschilderde gebouwen. Binnen het hoofdgebouw is een grote gebedsruimte, met uiteraard een aparte afdeling voor vrouwen. Er is een apart gebouwtje met de tombe van Saladin, die als sultan van Syrië en Egypte weerstand bood tegen de derde kruistocht (1189-1192).

In de moskee Biddende mannen
Biddende mannen

In de moskee Biddende mannen

Specerijen winkel Koekjes

De souk is een soort winkelcentrum met heel veel kleine, gespecialiseerde winkeltjes. Kleding, goud, snoepgoed en specerijen; alles is er te vinden. Het wordt nog steeds gebruikt door de lokale bevolking om inkopen te doen.

Het Azem paleis schijnt heel mooi te zijn, en ligt vlakbij. Ideaal om ook even te bezoeken. Alleen vormen de straatjes rondom de souk een dusdanige doolhof dat we compleet verkeerd lopen. De lokale bevolking is zo vereerd dat we het paleis willen bezoeken dat ze ons op de goede weg helpen. Er loopt zelfs iemand met ons mee, om te voorkomen dat we weer verdwalen.


Krak des Chevaliers (Qal'at al-Hosn)

Op weg naar Krak des Chevaliers ligt links van ons het Anti- Libanon gebergte. Aan de andere kant ligt Libanon. Bij Maluua strekken we even de benen, en lopen door een kloof naar een kerkje. Hier zijn prachtige fresco’s te zien, die we helaas niet mogen fotograferen. We krijgen een welkomstwoord in het Aramees, de taal van Jezus Christus, een taal die nu bijna is uitgestorven.

Naarmate we Krak des Chevaliers verder naderen wordt het landschap steeds groener. De bomen zijn door de wind massaal scheefgegroeid. In de weide lopen zowaar Hollandse koeien. Het weer wordt wat minder. De zon is weg, en er zijn enkele donkere wolken op komen zetten.

Krak des Chevaliers is zonder meer het grootste kasteel dat ik ooit gezien heb. Er is binnen veel te zien, zodat een plattegrond of gids wel handig is. Ik had van te voren al een zo optimaal mogelijke route uitgestippelt, maar de gids die ons begeleidt gaat ook mee. Ik twijfel even of ik hem zal volgen, danwel mijn eigen route ga lopen. Al snel ontdek ik dat ze grotendeels samenvallen. Binnen zijn enorm grote stallen voor de paarden en een keuken van gigantische proporties. Dit alles om een leger van 2000 man te voeden en te huisvesten.

Dit kruisvaarderkasteel ligt op een 650 meter hoge heuvel. Het woord krak komt van het Syrische karak, wat fort betekent. Het controleerde met zijn strategische ligging de weg naar het binnenland en het noorden.

Krak des Chevaliers Krak des Chevalliers
Krak des Chevalliers Langs de buitenmuur

Het oorspronkelijke kasteel is waarschijnlijk in 1031 gebouwd voor de emir van Aleppo. In 1099 is het tijdens de eerste kruistocht veroverd door Raymond IV van Toulouse, doch daarna weer verlaten. In 1142 is het in bezit gekomen van de ridderorde “de Hospitalers”, ook bekend als de “Maltezer orde”, die het hebben uitgebreid met een drie meter dikke buitenmuur met zeven torens. Daarna zijn er nog diverse pogingen ondernomen het kasteel te veroveren, allen zonder succes. In 1271 is het uiteindelijk met behulp van grote katapulten veroverd door de Mamluken. Jeruzalem was al gevallen, en het kasteel was een van de laatste Christelijke buitenposten. In plaats van 2000 man, werd het verdedigd door slechts 200. De kruisvaarders hebben zich uiteindelijk overgegeven, nadat een veilige aftocht naar Tripoli was onderhandeld.

Krak des Chevalliers Krak des Chevalliers

Sinds 2006 hoort het bij het werelderfgoed van de Unesco, samen met de citadel Qal’at Salah El-Din

Hama

Hama is vooral bekend om zijn historisch centrum, de Hamath, wat vesting betekent.

Bij opgravingen is gebleken dat al tussen 8500 en 1000 v.Chr. hier mensen leefden, onder een sterke Egyptische invloed. Vanaf 835 v. Chr. was Hama onder Assyrische invloed (het gebied boven de Tigris). Het kent een roerig verleden met veldslagen, en zelfs vernietiging door een aardbeving. Sinds 1941 hoort het bij Syrië.

Waterrad bij nacht Een van de noria's Op de achtergrond Hama
Waterrad bij nacht Een van de noria's Op de achtergrond Hama

Tegen het vallen van de avond komen we aan in Hama. Eigenlijk is het al te donker om nog foto’s te kunnen maken van de noria’s (grote houten waterraden), hoewel ze ’s avonds wel verlicht zijn. Gelukkig heb ik de volgende dag nog even tijd om alsnog een paar foto’s bij daglicht te maken. Als extraatje zijn een aantal werklui bezig met de restauratie van de raden. Grote stukken hout worden aangesleept om straks onderdeel uit te gaan maken van de raden. Vroeger werden ze gebruikt om water uit de Orontes rivier in het hoger gelegen aquaduct te scheppen, doch tegenwoordig vormen ze uitsluitend nog een belangrijke toeristische trekpleister.

Simeonsklooster (Qala’at Samaan)

Simeonsklooster Simeonsklooster

Het klooster is genoemd naar Simeon de Pilaarheilige, die leefde van 389 tot 459. Simeon, geboren als zoon van een schaapherder, trad op 16 jarige leeftijd in het klooster, doch vond dit onvoldoende ascetisch (streven naar reinheid door zelftucht toe te passen). Zo wilde hij gedurende langere tijd vasten. Dit botste met de opvattingen van de kloosterleiding en mede door zijn zelfkastijding werd hij gedwongen het klooster te verlaten. Simeon vond een eenzame plaats in een grot in een diep ravijn. In een poging zijn deugdzaamheid te vergroten, besloot hij volgens de legende veertig dagen totaal te vasten, iets dat bijna tot zijn dood heeft geleid. Bassus, een monnikenleider, heeft hem uiteindelijk water, en later voedsel en wijn toegediend waardoor hij weer aansterkte.

Rest van de pliaar van Simeon Zijn vrome daad raakte bekend (Hij had zich gedurende die tijd bezig gehouden met God te loven) en mensen begonnen hem op te zoeken voor zijn zegeningen. Kennelijk wees Simeon deze invasie zo af, dat hij zich terugtrok op een 3 meter hoge zuil, zodat de mensen hem niet konden aanraken. Hij heeft zich gedurende de jaren teruggetrokken op steeds hogere pilaren.

Na zijn dood is er rondom de pilaar een bedevaartskerk gebouwd. Met de komst van de Islam is het klooster niet langer in gebruik geweest, en is het langzaam vervallen.

Op weg naar het Simeonsklooster laat het goede weer ons nu helemaal in de steek. Het is jammer, maar het kan gebeuren in maart, zeker in een vruchtbare streek als deze. Gevolg is wel dat het lekker rustig is bij de ruïnes van het klooster. De lokale bevolking blijft weg als het regent. Het klooster is in een aantal fasen uitgebreid rondom de pilaar van Simeon, tot de vorm van een kruis met afmetingen van 80 bij 100 meter. Van de hoge pilaar is weinig meer over, mede omdat bedevaarders er kleine stukjes afhakten.

Na hier ruim een uur te hebben rondgelopen is het tijd voor de geplande “picknick”, die wegens de regen binnen wordt gehouden. We krijgen een mezze, eigenlijk een voorgerecht van olijven, brood, tafelzuur, humus en salades. Al met al ruim voldoende om je maag te vullen, en bovendien erg lekker.

Vrijwel de hele weg naar Aleppo blijft het regenen


Aleppo (Halab)

In Syrië's tweede stad is de geschiedenis wat meer voelbaar. Het is een van de oudste steden in de wereld. Omdat het op het kruispunt van twee handelsroutes lag, heeft het altijd een belangrijke rol gespeeld als handelsstad. Het was dan ook het eindpunt van de roemruchte oriënt express. Tegenwoordig heeft het ruim twee miljoen inwoners.

De stad is verwoest door de Perzen in 611, en nogmaals door een aardbeving in de 10e eeuw. In 1260 en 1401 is de bevolking verdreven door de Mongolen. Onder Turks bewind bloeide de stad weer op, tot in 1822 60% van de bevolking werd gedood bij een aardbeving.

Aleppo is een van de steden die uitstekend geschikt is om gewoon door heen te dwalen. De oude stad heeft nooit enige schade door modernisering opgelopen. Oude gebouwen zijn bewaard gebleven, waardoor je als bezoeker je goed voor kunt stellen hoe het hier vroeger was. De souk van Aleppo is bijzonder mooi en heel erg druk. Sommige handelaren hebben een foto van het Nederlands Koninklijk huis in hun winkeltje gezet. Volgens mij hebben ze die snel tevoorschijn gehaald zodra ze hoorden dat er Nederlanders aankwamen. Ze doen hier wel hun best om spullen aan toeristen te verkopen. Ze komen gelijk met zo’n geblokte Arafat shawl naar je toe.

De Citadel van Aleppo Aleppo gezien vanaf de citadel
De Citaldel van Aleppo Aleppo gezien vanaf de citadel

Het is inmiddels weer begonnen met regenen, maar grote delen van de souk zijn overdekt dus ons deert het weinig. Totdat we het overdekte gedeelte verlaten. Het regent hier gemiddeld twee dagen per maand, en we hebben beide dagen meegemaakt. Als we de treden van de citadel betreden stroomt het water ons tegemoet. Deze citadel schijnt groter en mooier te zijn dan die van Damascus, maar omdat die gesloten was kan ik het niet bevestigen.

Binnen in de citadel van Aleppo Het auditorium
Binnen in de citadel van Aleppo Het auditorium

Na afloop gaan we met een groepje naar het nationaal museum. Hier zijn voorwerpen tentoongesteld die bij opgravingen gevonden zijn, variërend van een bijna compleet skelet van een Neanderthaler kind tot vazen, kruiken en sierraden. Ongelofelijk wat men 5 eeuwen geleden al kon maken aan verfijnde sierraden.

’s Avonds is er voor de liefhebbers de mogelijkheid naar een voorstelling van derwish dansers te gaan. Het is een privé-voorstelling voor onze groep, en de prijs is er dan ook naar. Ik bedank ervoor en hoor later van diegenen die wel zijn gegaan dat het nogal tegenviel. Niks rondtollen totdat je in hogere sferen komt, een korte demonstratie en dat was het.

Als we de volgende dag op weg gaan naar Palmyra schijnt gelukkig de zon weer. We maken een stop bij een mozaïek museum. Hier worden vooral oude mozaïekvloeren tentoongesteld. Sommige hebben afmetingen van 4 bij 8 meter. Wat een werk moet het geweest zijn om dat steentje voor steentje in te leggen. Tegenwoordig zouden mozaïeken van dergelijke afmetingen onbetaalbaar zijn.

Mozaïekwerk Mozaïekwerk


Een tweede stop is bij mensen die wonen in “bijenkorf” huizen. Het lijken net halve eieren. De muren houden ’s zomers de warmte buiten en ’s winters de koude. Toch lijkt het mij tamelijk primitief om in te wonen

Palmyra (Tadmor)

Palmyra is al sinds de oudheid een belangrijke plaats. Gelegen in een oase tussen Damascus en de euphraat was het een belangrijke plek voor karavanen die door de Syrische woestijn trokken. Het was tevens een belangrijke link in de zijderoute van China en India naar Europa.

Oude stad van Palmyra In 41 voor Chr. hebben de Romeinen een poging gedaan om de stad in te nemen. Dit mislukte omdat de bewoners vluchten naar de andere zijde van de Euphraat, waarbij alle waardevolle spullen werden meegenomen. Wel werd de stad ingelijfd door de Romeinen. De meest glorieuze periode kwam toen koningin Zenobia aan de macht kwam. Zij verklaarde zich onafhankelijk van Rome, en bestreed de Romeinen tot in Egypte. Zij moest uiteindelijk het onderspit delven, en het gevolg was dat het machtige Palmyra werd verwoest. Later is de stad weer opgebouwd onder keizer Diacletanius.

In 634 werd de stad veroverd door Arabische moslims, waarbij de stad intact bleef. Op het grondgebied werd een Arabische nederzetting gevestigd. Pas in het jaar 800 verlieten de meeste inwoners de stad na een burgeroorlog.

De stad raakte in verval onder Ottomaans bewind. Pas in de 17e eeuw werd de stad herontdekt door reizigers. We bekijken de oude stad allereerst vanaf een hooggelegen Arabisch fort (Qalat Ibn Maan). Van hieruit hebben we een mooi overzicht over de ruïnes.

Graftoren Een van de niches
De volgende dag bezoeken we de ruïnes zelf. Eerst een aantal graftombes, zowel ondergebracht in torens, als ondergronds. De doden werden ontdaan van hun organen, in doeken gewikkeld en daarna in smalle niches geschoven. Vervolgens werd het graf afgedekt met een borstbeeld. Graven

Oude inscripties
Tempel van Bel Oude inscripties

De oude stad is bijzonder mooi. Grotendeels vervallen tot ruïnes, maar zeer imposant. Sommige gebouwen zijn aardig intact gebleven. Een van de belangrijkste gebouwen is de gigantische tempel van Ba’al (in het Nederlands Baäl, of Bel). Ba’al is een algemene eretitel die “heer” betekent, en voor meerdere goden gebruikt is. Baäl wordt veel in de Bijbel genoemd. De volgelingen van Baäl waren grote tegenstanders en bestrijders van de God van de Israëlieten en omgekeerd. (Info: wikipedia.nl)

De volgende dag rijden we via Damascus naar Jordanië. Voor de grens is het een drukte van belang. Lange rijen auto’s staan opgesteld voor een uitgebreide controle. De prijzen in Jordanië zijn twee keer zo hoog als in Syrië, vandaar dat mensen er twee dagen wachttijd voor over hebben om inkopen te kunnen doen in Syrië, en met een afgeladen auto terug te keren. Op een aantal artikelen gelden beperkingen, vandaar dat elke auto uitgebreid wordt onderzocht.

We hebben geluk met onze toeristenbus. Wij mogen alles voorbij rijden, direct naar de paspoort controle. De bus mag de grens niet over. We moeten lopend met onze bagage naar een soortgelijke bus, die in Jordanië op ons staat te wachten. Alle bagage wordt daarbij gescand met röntgenstraling.

Ik heb een klein aantal video opnamen gemaakt. Het geeft vooral de sfeer aan in de soeks: