IJsland, Groenland en Spitsbergen

Groenland

's ochtends brengen we een bezoek aan Ittoqqortoormiit. De boot stopt ca. 200 meter uit de kust, en we gaan met de zodiacs (grote rubberboten) aan land. We zijn in principe vrij om te doen wat we willen. Op het kleine eiland wonen ongeveer 400 mensen. Er is een weerstation van waar een weerballon wordt opgelaten.
Aan land met de zodiacs
Kust bij Ittoqqortoormiit
Ittoqqortoomiit (Foto Anne-marie & Barry)
Ittoqqortoormiit (Foto Peter Lush)

 

Interessanter vind ik een bezoek aan een groepje sledehonden. We zien hoe ze gevoerd worden (stukken zeehond en hondenbrokken). Het zijn echter werkhonden, en we mogen ze absoluut niet aanhalen Dit zijn ze niet gewend, en ze zouden kunnen bijten. Als dat gebeurt moet de hond worden afgemaakt. Alhoewel ik de husky's mooie dieren vind, blijf ik uit de buurt, en beperk me tot het nemen van foto's.

Bij het weerstation kom ik echter een paar loslopende jonge honden tegen, die zich duidelijk gedragen alsof ze graag aandacht willen. Zodra ik door de knieën ga komen ze op mij af en mij te begroeten, en proberen mijn mond te likken. Dit is duidelijk onderdanig gedrag, en ik weet dat ik niets te vrezen heb. De jongste twee willen bovendien graag spelen.

Op het eiland is verder nog een museum, en wat andere gebouwen die we kunnen bezoeken. Ik kom hier echter niet meer aan toe.

Husky puppy's (Foto Roger)
Husky sledehond
Hond eet stuk zeehond uit de hand

 

's middags varen we naar het Scoresbysund fjord, de grootste ter wereld. Per zodiac gaan we aan land om wandelingen te maken. We gaan in drie groepen, gebaseerd op de afstand die je wilt lopen, en de snelheid waarmee je loopt. Met iedere groep gaat iemand met een geladen geweer mee. Er lopen hier namelijk ijsberen los, net als ijsberen, vossen en enkele andere dieren. Mochten we een ijsbeer tegenkomen, dan trekken we ons eerst discreet terug. Als de ijsbeer ons als een mogelijke prooi ziet, dan wordt er allereerst een aantal malen knalpatroon in een pistool afgevuurd. Dit geeft een voldoende harde knal dat de ijsbeer het meestal opgeeft. Helpt dit niet, dan wordt een lichtpistool afgeschoten op de grond voor de ijsbeer. Als de ijsbeer dan alsnog zijn aanval doorzet zal gericht op hem worden geschoten met het geweer.

Hier gaan we wandelen

 

We zijn verbaasd te horen dat veel van de kleine plantjes die we zien eigenlijk bomen zijn, o.a. wilgen. De bodem is hier zo arm, en het winterse klimaat is zo zwaar dat bomen niet verder komen dan een paar wortels die boven de grond groeien, met hieraan een paar blaadjes. De kleuren zijn erg mooi; felrood, donkerrood, groen, geel en wit. Gedeeltelijk zijn dit herfstkleuren.

Een klein groepje gaat niet wandelen, maar gaat kajakken. Dat schijnt heel sereen te zijn, en je kunt tussen de ijsschotsen peddelen.

Herfst op Groenland

's avonds hebben we een mooie zonsondergang. Vrijwel iedereen staat buiten aan dek te fotograferen. De temperatuur is een paar graden boven nul, en dat is net te koud om zonder jas naar buiten te gaan.

Ondergaande zon
De zon weerspiegelt tegen de wolken

 

's Nachts varen we verder het fjord in. De ijsbergen beginnen groter te worden. In een inham stopt de boot, zodat we met de zodiacs aan land kunnen gaan. Ook nu weer gaan we in diverse groepen.

Tijdens de wandelingen zien we hoger op de berg muskusossen. Verderop hebben we meer geluk, en kunnen we ook foto's nemen. De Muskusos is verwant met de geit. De hebben een hele dikke vacht die hun beschermt tegen de kou.

Een gletsjer met ijsbergen
Muskusossen hoog op de bergen
Zo zien ze er uit als je dichterbij komt (Foto Peter Lush)

 

Op de terugweg komen we nog een aantal poolhazen tegen. Normaal zijn ze moeilijk waarneembaar met hun witte vacht maar nu er geen sneeuw ligt vallen ze extra op. Een groepje Chinezen in onze groep dreigt het nog te verpesten. In plaats van hun mooie telelenzen te gebruiken, beginnen een paar in de richting van de hazen te lopen, waardoor die het hazenpad kiezen (zou die uitdrukking daar weg komen?). Gelukkig zijn er meerdere hazen.

Het laatste stukje van de weg terug gaat niet langer over begroeid land, maar over rotsen. Ik doe een misstap en verstuik mijn enkel. Ik moet wel doorlopen naar de zodiacs, maar baal er wel van.

We varen met de Vavilov verder het fjord in, naar het punt waar het landijs vanaf de gletsjers in het water glijdt. Er worden ons ijsbergen beloofd die het schip klein doen lijken.

Poolhaas

Na anderhalf uur varen worden de ijsbergen inderdaad groter en langer. Met de zodiacs kunnen we nog dichter bij het ijs komen. Dan is ook te zien dat sommige ijsbergen inderdaad hoger en langer zijn dan het schip. Als je ook nog rekent dat slechts 8% van het ijs boven het water uit steekt krijg je een idee van de enorme blokken ijs die hier ronddrijven. Bij de grote ijsbergen blijven we een beetje uit de buurt, want de kunnen breken of omkiepen. In beide gevallen krijg je grote golven die een zodiac kunnen doen omkiepen. Er wordt een zeehond waargenomen, een spotted seal, maar voordat we dichterbij hem kunnen komen is hij al weg. Ook zien we nu weer een aantal muskusossen op het land lopen.

's avonds is er een BBQ op het achterdek, maar eigenlijk is het al te koud buiten.

Soms vormt het ijs grote vlakken
Dan weer pieken
Grillige vormen
Met de zodiac's bij het ijs
Grotten
Ons schip de Vavilov tenmidden van het ijs (klik maar om in te zoomen)
Dit geeft een idee van de grootte
Muren van ijs

De volgende dag gaan we met de zodiacs aan land bij Danmark°ya. Carl Ryder en zijn groep heeft hier in 1891-92 overwinterd. De restanten van hun huizen zijn nog steeds aanwezig, en kun˝ door ons worden bezocht. Ik ga achter niet mee, omdat mijn enkel teveel pijn doet op oneven terrein.

's Middags varen we dieper de baai in naar het begin van de gletsjer. Met de zodiacs kunnen we nog dichterbij komen. Vanaf een afstand lijkt het een soort sneeuw, maar als we dichterbij komen blijken het zelfs grote brokken ijs te zijn. Op weg er heen verstoren we kennelijk een vogelkolonie, wamt opeens zweven een tiental vogels boven ons hoofd.

Naast wit ijs (dat veel lucht bevat) en blauw ijs (met weinig lucht) zien we ook stukken ijs met een donkere kleur. Meestal zijn het dunne lagen. Ik dacht eerst dat de donkere kleur van luchtvervuiling afkomstig was, maar er blijkt een heel andere oorzaak. Het is afkomstig van de bergen waar het ijs overheen kruipt. Als het ijs zich in de zomer terug trekt, schraapt het een beetje van de rotsen mee. Dit vermengt zich met het ijs. Eigenlijk zijn er meerdere redenen waarom er materiaal van de rotsen in het ijs komt. Als het eind van de rots een beetje omhoog loopt, zal het ijs er ook laagjes afschrapen. Ook kan een sterke inlandse zeewind het ijs terugdrijven, tegen de ondergrond aan.

In zee drijft een hele brok donkergekleurd ijs. Nu is ook duidelijk te zien dat de kleur er helemaal doorheen zit.

'Smerig' ijs
De volgende dag varen we tussen het zee-ijs. Bovendien is het vrij mistig. Een uitdaging dus voor de bemanning. De brug is dan ook voor ons gesloten vanochtend. Het is kouder geworden. We maken de oversteek naar Svalbard, een van de eilanden van Spitsbergen. Er is weinig te zien zolang het mistig is. Ik woon twee lezingen bij; Een over het leven gezien vanuit een jonge Inuit, een andere over een expeditie met sledehonden en ski in Groenland.

De zee is tot nu toe rustig geweest. De Vavilov is geen cruiseschip, maar heeft wel stabilisatoren. Toch voel je het schip regelmatig bewegen. Als je naar buiten kijkt zie je ook dat het schip heen en weer rolt. Bewegingen die voor jouw naar voren en achteren gaan voelen bijzonder aan, net als remmen en optrekken van een auto. Toch varen we met een constante snelheid. We zullen ons de komende twee dagen op zee bevinden, en overschrijden daarbij 's nachts de nulmeridiaan. We komen dus nogmaals in een andere tijdszone.

Na twee dagen komen we aan bij Spitsbergen